Kujdesi për të porsalindurin dhe foshnjën
Kujdesi i duhur për foshnjën është i rëndësishëm për shëndetin, rehatinë e përditshme dhe sjelljen e saj. Lëkura është një nga mënyrat e para me të cilat i porsalinduri vendos kontakt me mjedisin, ndërsa pamja dhe gjendja e saj mund të japin të dhëna të dobishme për shëndetin e fëmijës.

Përmbajtja e artikullit
Lëkura delikate kërkon kujdes të veçantë
Organizmi i të porsalindurit ende nuk është pjekur plotësisht, gjë që pasqyrohet veçanërisht në veçoritë e lëkurës. Ajo është disa herë më e hollë se lëkura e të rriturve, ndërsa gjëndrat dhjamore ende nuk janë zhvilluar plotësisht dhe nuk prodhojnë yndyrë të mjaftueshme. Edhe shtresa mbrojtëse e keratinës, e cila ndihmon në ruajtjen e barrierës së lëkurës, nuk është zhvilluar sa duhet.
Në të njëjtën kohë, lëkura e foshnjës bie çdo ditë në kontakt me urinën, jashtëqitjen dhe lagështinë, si dhe është e ekspozuar ndaj tharjes. Prandaj, higjiena e duhur përfshin jo vetëm largimin e papastërtive, por edhe ruajtjen e mbrojtjes natyrore të lëkurës.
Larja, ndërrimi dhe kujdesi i përditshëm krijojnë edhe mundësi për afërsi mes prindit dhe fëmijës. Prekjet e buta, zëri i qetë, biseda dhe loja mund t'i kthejnë këto detyra në çaste të këndshme së bashku.
Përgatitja për larjen e foshnjës
Para se të filloni larjen, është e rëndësishme të përgatitni gjithçka që do t'ju duhet, në mënyrë që kujdesi të zhvillohet qetësisht, pa ndërprerje dhe pa nxitim të panevojshëm.
Mbani pranë një peshqir të madh e të butë për të mbështjellë foshnjën, sapun të butë për bebe nëse e përdorni, dorezë ose copë të butë për larje, pambuk të pastër, solucion fiziologjik, krem mbrojtës, rroba të pastra dhe pelena. Copat dhe materialet e tjera të destinuara për një përdorim nuk duhen përdorur përsëri.
Përgatitja e organizuar mirë i mundëson prindit të qëndrojë pranë fëmijës gjatë gjithë kohës dhe t'i kushtojë vëmendjen e plotë.
Larja nuk shërben vetëm për higjienën. Ajo mund të përfshijë prekje të buta, masazh, lojë, kujdes për thonjtë dhe, sipas nevojës, shkurtimin e flokëve. Këto çaste krijojnë mundësi për t'u afruar, për t'u njohur me njëri-tjetrin dhe për të komunikuar këndshëm.
Larja e parë e të porsalindurit
Foshnja zhytet për herë të parë plotësisht në vaskën e vogël pasi të ketë rënë mbetja e kordonit të kërthizës dhe të jetë shëruar plaga e kërthizës.
Deri atëherë, higjiena e përditshme ruhet duke larë pjesë të veçanta të trupit mbi një sipërfaqe të përshtatshme. Kjo mënyrë kujdesi e mban fëmijën të pastër pa ia zhytur të gjithë trupin në ujë.
Larja bëhet hap pas hapi, duke nisur nga koka dhe fytyra, përfshirë sytë, veshët, hundën dhe palat e lëkurës në qafë, e më pas duke kaluar te kërthiza dhe zona që mbulon pelena.
Është e rëndësishme që larja të jetë e butë dhe fëmija të qëndrojë i zbuluar për sa më pak kohë.
Larja e foshnjës mbi dyshekun e ndërrimit
Për larje mund të përdoret një dorezë e butë prej cope peshqiri, e lagur me ujë të ngrohtë. Foshnja duhet shtrirë mbi një sipërfaqe të qëndrueshme e të përshtatshme për ndërrim, të mbuluar me një pelenë të butë pambuku.
Filloni duke pastruar butësisht sytë. Kalojeni dorezën e lagur mbi qepalla nga këndi i jashtëm drejt këndit të brendshëm të syrit. Më pas lani pjesën tjetër të fytyrës dhe thajeni me kujdes, duke e prekur lehtë me peshqir.
Gjatë tre muajve të parë të jetës, uji mjafton për larjen e të porsalindurit dhe të foshnjës së vogël. Sapunët e posaçëm për bebe përdoren kryesisht për pastrimin e zonës që mbulon pelena.
Nëse megjithatë përdoret sapun, mënyra e larjes duhet përshtatur me ndjeshmërinë e lëkurës së fëmijës.
Prindi mban trupin dhe kokën e foshnjës me njërën dorë, ndërsa me tjetrën e lan butësisht me dorezën e butë. Pas larjes së kokës, duhen shpëlarë mbetjet e mundshme të sapunit dhe koka duhet tharë me kujdes.
Më pas lahen qafa, kraharori, krahët dhe këmbët. Është e dobishme që pjesët e trupit që nuk po lahen të mbulohen me peshqir, për ta mbajtur fëmijën ngrohtë. Nëse është përdorur sapun, ai duhet shpëlarë plotësisht dhe lëkura duhet tharë me prekje të lehta.
Për të larë pjesën e pasme të trupit, foshnja kthehet me kujdes dhe vendoset për pak kohë barkas, duke e mbajtur të mbështetur gjatë gjithë kohës. Lahen pjesa e pasme e qafës dhe shpina, pastaj lëkura shpëlahet dhe thahet.
Pasi të jetë shëruar plaga e kërthizës, në të mund të grumbullohen fije të vogla rrobash dhe papastërti të tjera. Këto grumbullime mund të hiqen me kujdes me një shkopth dhe solucion fiziologjik.
Në fund, foshnja kthehet sërish në shpinë, i hiqet pelena dhe vazhdohet me pastrimin e organeve gjenitale dhe të vitheve.
Higjiena e organeve gjenitale dhe e zonës së pelenës
Zona e organeve gjenitale dhe e vitheve duhet pastruar me kujdes, duke pasur parasysh ndjeshmërinë e lëkurës dhe mundësinë e përhapjes së mikroorganizmave.
Larja fillon nga organet gjenitale dhe përfundon te vithet. Kjo radhë është veçanërisht e rëndësishme për shkak të baktereve që gjenden natyrshëm rreth hapjes së anusit.
Kujdesi për organet gjenitale te vajzat
Gjatë pastrimit të vajzave mund të vërehen grumbullime qelizash të shkëputura të lëkurës mes buzëve të mëdha të vulvës. Kjo zonë duhet pastruar butësisht me garzë sterile ose pambuk të butë, të lagur me ujë të thjeshtë ose me një qumësht pastrues të përshtatshëm.
Lëvizjet bëhen gjithmonë nga përpara prapa, pra nga organet gjenitale drejt vitheve. Për çdo kalim përdoret një garzë ose një copë pambuku e re.
Kjo mënyrë pastrimi zvogëlon mundësinë e kalimit të baktereve nga zona e anusit drejt hapjes së uretrës dhe, rrjedhimisht, rrezikun që ato të arrijnë në rrugët urinare.
Kujdesi për organet gjenitale te djemtë
Te djemtë, nën lafshën e penisit, të quajtur edhe prepuc, ndonjëherë mund të shihen grumbullime të bardha të njohura si smegmë. Ato mund të duken si fryrje të vogla të bardha nën lëkurë.
Kujdesi përfshin larjen e butë me ujë dhe heqjen e papastërtive që mund të arrihen pa ushtruar forcë.
Lafsha lejohet të lëvizet vetëm aq sa lëviz natyrshëm dhe pa rezistencë. Nuk duhet të tërhiqet me forcë dhe as të tentohet ndarja e pjesëve që ende nuk janë shkëputur natyrshëm.
Pasi fëmija të ketë mbushur një vit, nëse lafsha tërhiqet lehtë, për pastrim mund të përdoren ujë dhe sapun i butë. Lëvizshmëria e plotë e lafshës zhvillohet gradualisht dhe te shumë djem mund të arrihet rreth moshës pesëvjeçare.
Pastrimi i vitheve
Vithet lahen në fund, duke u kushtuar vëmendje të veçantë palave të lëkurës ku mund të mbeten gjurmë jashtëqitjeje.
Larja dhe shpëlarja bëhen nga organet gjenitale drejt vitheve, më pas lëkura thahet me kujdes me prekje të lehta.
Është veçanërisht e rëndësishme që zona rreth anusit dhe organeve gjenitale të mos mbetet e lagësht, sepse lagështia e mbetur mund të favorizojë acarimin e lëkurës.
Larja e foshnjës në vaskën e vogël
Vaskat e vogla me më shumë hapësirë dhe me fund të sheshtë janë praktike për larje, sepse i japin fëmijës më shumë liri lëvizjeje dhe e bëjnë qëndrimin në ujë më të këndshëm.
Para se ta vendosni foshnjën në vaskë, përgatitni të gjitha produktet dhe mjetet e kujdesit në mënyrë që t'i keni pranë.
Foshnja nuk duhet lënë kurrë vetëm në ujë. Gjatë larjes, një i rritur duhet të qëndrojë menjëherë pranë fëmijës dhe ta mbajë të mbështetur në mënyrë të sigurt gjatë gjithë kohës.
Kur plaga e kërthizës të jetë shëruar, foshnja mund të lahet duke u zhytur në vaskën e vogël. Koka dhe qafa mbahen me njërën dorë, ndërsa larja bëhet me tjetrën. Trupi duhet të jetë i zhytur aq sa foshnja të ndihet rehat, duke e mbajtur kokën në mënyrë të sigurt mbi ujë.
Larja bëhet nga koka drejt pjesëve të poshtme të trupit.
Vëmendje e veçantë duhet t'u kushtohet palave të qafës, sqetullave, shpinës, barkut dhe këmbëve. Duhet larë edhe hapësira mes gishtave të këmbëve, si dhe palat prapa dhe poshtë gjunjëve.
Pas larjes, lëkura thahet me kujdes, duke filluar nga koka dhe zona pas veshëve, pastaj qafa e sqetullat dhe më tej ijët, këmbët e vithet.
Temperatura e ujit për larje
Foshnja zakonisht ndihet rehat në ujë me temperaturë të afërt me atë të trupit, pra ndërmjet 36 dhe 37 °C.
Temperatura mund të kontrollohet me një termometër të posaçëm për ujin. Nëse nuk keni termometër, mund ta vlerësoni përafërsisht ngrohtësinë e ujit duke zhytur bërrylin.
Uji që një të rrituri i duket pak më i freskët në prekjen e parë mund të përputhet me temperaturën e trupit të foshnjës. Uji tepër i ngrohtë nuk është i dëshirueshëm, ndërsa një ndryshim i madh mes temperaturës së ujit dhe ajrit përreth mund t'i shkaktojë parehati foshnjës kur e nxirrni nga vaska.
Temperatura e dhomës
Dhoma ku lahet fëmija duhet të jetë mjaftueshëm e ngrohtë, që dalja nga uji të mos shkaktojë ftohje të menjëhershme.
Për larje sugjerohet një temperaturë dhome rreth 24 °C, ose intervali rreth 22–23 °C, për të ruajtur një ngrohtësi të këndshme.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme në dimër, sidomos në shtëpitë ku pas larjes fëmija kalon nga një banjë më e ngrohtë në një dhomë dukshëm më të ftohtë.
Kur kujdesi të ketë përfunduar dhe të fillojë veshja, dera e banjës mund të hapet për pak kohë, në mënyrë që temperatura t'i afrohet gradualisht asaj të dhomës ku fëmija zakonisht qëndron ose fle.
Për temperaturën e zakonshme të dhomës sugjerohet intervali nga 18 deri në 21 °C.
Sa shpesh duhet larë i porsalinduri dhe foshnja?
Gjatë javëve të para, larja nuk ka pse të zgjasë shumë. Rreth pesë minuta mund të mjaftojnë për të ruajtur higjienën.
Ndërsa fëmija rritet, larja mund të bëhet një pjesë gjithnjë e më e këndshme e rutinës së përditshme, e shoqëruar me lojë dhe me zbulimin e ujit, ndaj kohëzgjatja mund të shtohet gradualisht.
Në muajt e ftohtë, lëkura është më e prirur të thahet. Për këtë arsye rekomandohet larje e plotë më rrallë sesa në periudhat kur lëkura është më pak e ekspozuar ndaj ajrit të thatë.
Pavarësisht se sa shpesh lahet foshnja në vaskë, zona e mbuluar nga pelena duhet pastruar rregullisht gjatë ndërrimit.
Po nëse foshnja qan gjatë larjes?
Disa foshnjave nuk u pëlqen menjëherë larja në vaskën e vogël. Kur fëmija fillon të qajë ose shfaq parehati të madhe, prindi duhet të përpiqet të ruajë qetësinë.
Mjafton ta lani foshnjën aq sa lejojnë rrethanat, pastaj ta nxirrni me kujdes nga uji, ta mbështillni me peshqir dhe ta mbani pranë vetes.
Gjatë ditëve në vijim, higjiena mund të ruhet duke e larë mbi dyshekun e ndërrimit, me një dorezë ose copë të butë e të lagur.
Më pas mund të provoni sërish larjen në vaskë.
Është e rëndësishme që larja të mos kthehet në një përvojë që fëmija e lidh me shqetësim të tepruar.
Kur është koha më e mirë për ta larë foshnjën?
Nuk ka një orar të vetëm të ditës që t'u përshtatet të gjithë fëmijëve.
Koha e larjes mund të përshtatet me zakonet e familjes, ritmin e ditës dhe gjendjen shpirtërore të foshnjës.
Për disa familje, larja në mbrëmje është një mënyrë e këndshme për ta mbyllur ditën. Uji i ngrohtë, prekjet e buta dhe atmosfera e qetë mund të ndihmojnë në çlodhjen dhe përgatitjen për gjumë.
Te disa foshnja, kjo rutinë mund të shoqërohet edhe me gjumë më të qetë.
Kur mund të fillojë larja me dush?
Larja me dush mund të fillojë gradualisht kur fëmija nis të qëndrojë ulur pa ndihmë, gjë që zakonisht ndodh mes muajit të gjashtë dhe të nëntë të jetës.
Kontaktet e para me rrjedhën e ujit duhet të jenë veçanërisht të buta, që foshnja të mos trembet.
Ashtu si larja në vaskë, edhe dushi duhet të jetë një përvojë e këndshme. Nëse fëmija shfaq frikë ose kundërshton fort, nuk duhet këmbëngulur për të vazhduar.
Peshqirët dhe dorezat për larje
Për kujdesin e foshnjës, më praktik është një peshqir i madh e i butë, me të cilin mund të mbështillet i gjithë trupi pas larjes.
Peshqirët dhe dorezat për larje duhet të jenë prej materialesh të buta, si pambuku ose liri, dhe të përshtatshme për larje të plotë, zierje dhe hekurosje.
Një dorezë e butë prej cope peshqiri ose një copë pëlhure e përshtatshme janë praktike për pastrimin e përditshëm.
Sfungjerët mund të jenë të këndshëm për të lagur lëkurën, por struktura e tyre e vështirëson heqjen e plotë të papastërtive që mbeten brenda. Prandaj parapëlqehen dorezat ose copat e buta prej pëlhure peshqiri.
Mjetet e kujdesit duhet të jenë vetëm për fëmijën; peshqirët dhe dorezat nuk duhen ndarë me anëtarët e tjerë të familjes.
Është veçanërisht e rëndësishme të mbahen të pastra dhe të thata. Peshqirët dhe dorezat e lagështa mund të favorizojnë shumimin e baktereve dhe kërpudhave, ndaj duhen ndërruar rregullisht dhe mbajtur të pastra.
Kujdesi për lëkurën pas larjes
Pas larjes, lëkura e foshnjës duhet tharë plotësisht, por me butësi.
Të porsalindurit kërkojnë vëmendje të veçantë, sidomos gjatë muajit të parë të jetës, sepse lëkura e tyre është shumë e ndjeshme ndaj lagështisë dhe veprimit acarues të urinës e jashtëqitjes.
Palat e lëkurës nën sqetulla, në qafë, në ijë dhe kudo ku lëkura prek lëkurën duhen tharë mirë. Zonat e lagështa e të ngrohta mund të favorizojnë shumimin e kërpudhave dhe zhvillimin e inflamacionit.
Pas tharjes, në lëkurën e zonës së pelenës vendoset një krem mbrojtës i përshtatshëm. Kujdesi duhet përshtatur edhe për zonat e tjera të ndjeshme, përfshirë palat dhe lëkurën rreth veshëve.
Mbi palat e thara me kujdes mund të vendoset një shtresë e hollë vaji për bebe, për të zvogëluar fërkimin mes sipërfaqeve të lëkurës dhe mundësinë e acarimit.
Ndërrimi në kohë i pelenave është po aq i rëndësishëm, sepse kontakti i zgjatur i lëkurës me jashtëqitjen dhe urinën e shton mundësinë e acarimit.
Kujdesi për duart dhe thonjtë e foshnjës
Lëkura e duarve të fëmijëve është e prirur të thahet, ndaj pas larjes mund të përdoret një krem me bazë pantenoli.
Thonjtë e të porsalindurit janë shumë të vegjël e të butë, por mund të rriten shpejt.
Gjatë muajve të parë nuk është gjithmonë e nevojshme që thonjtë të priten rregullisht. Majat e buta të thonjve që rriten ndonjëherë mund të shkëputen me kujdes.
Kur nevojitet shkurtimi, përdoren gërshërë të posaçme për bebe me maja të rrumbullakosura. Thonjtë duhen prerë drejt dhe jo tepër shkurt.
Me rritjen e fëmijës, kujdesi për thonjtë bëhet pjesë e rregullt e rutinës javore të higjienës.
Ndonjëherë thoi rritet duke hyrë në lëkurën përreth, gjë që mund të shkaktojë skuqje dhe ënjtje në majën e gishtit. Rastet e lehta mund të qetësohen vetvetiu me kalimin e kohës, pa trajtim të veçantë.
Pastrimi i veshëve të foshnjës
Kujdesi për veshët përfshin pastrimin e pjesës së jashtme të veshit, pra pavijonit të veshit, dhe të zonës pas tij.
Pas larjes është veçanërisht e rëndësishme të thahet mirë lëkura pas veshëve, ku mund të mbetet lagështi.
Nuk duhet të përpiqeni të pastroni brendësinë e kanalit të dëgjimit, pra kanalit të jashtëm të veshit, me shkopinj për veshët ose me sende të tjera.
Edhe pse shkopinjtë me pambuk mund të duken të padëmshëm, futja e tyre në kanalin e veshit mund të shkaktojë dëmtim.
Pastrimi i hundës së foshnjës
Për të larguar papastërtitë e vogla nga hunda, mund të përgatitni një copë të vogël pambuku të mbështjellë, veçmas për secilën vrimë të hundës.
Pambuku laget me solucion fiziologjik; një mundësi tjetër është një spraj i përshtatshëm me ujë deti.
Pambuku i përgatitur vendoset butësisht në vrimën e hundës dhe rrotullohet me kujdes për të larguar papastërtitë e mbetura në pjesën e arritshme të mukozës së hundës.
E njëjta procedurë përsëritet me vrimën tjetër të hundës, duke përdorur një copë tjetër pambuku të pastër.
Kujdesi pas jashtëqitjes
Pasi foshnja të ketë dalë jashtë, është mirë që pjesët e ndotura të lëkurës të pastrohen sa më shpejt.
Për larje mund të përdoret ujë i rrjedhshëm i vakët. Duhen pastruar veçanërisht palat dhe zona rreth anusit e organeve gjenitale, pastaj lëkura duhet tharë me kujdes.
Pecetat e lagura pa alkool dhe pa aroma të forta mund të jenë një alternativë praktike, sidomos pas muajit të parë të jetës.
Higjiena e rregullt dhe ndërrimi në kohë i pelenave ndihmojnë në parandalimin e kontaktit të zgjatur të lëkurës me urinën dhe jashtëqitjen.
Ndryshimet më të shpeshta në lëkurën e të porsalindurit
Gjatë muajve të parë të jetës, në lëkurën e foshnjës mund të shfaqen ndryshime të ndryshme. Shumë prej tyre janë kalimtare dhe zhduken vetvetiu, ndërsa disa kërkojnë kujdes shtesë ose vlerësim nga një profesionist.
Miliat dhe aknet e të porsalindurit
Miliat janë kokrriza të vogla të bardha ose të verdha në lëkurë. Ato krijohen kur sasi të vogla materiali të lëkurës mbeten të bllokuara në xhepa sipërfaqësorë nën lëkurë.
Aknet zakonisht janë ndryshime më të dukshme, me ngjyrë të kuqe ose të bardhë, dhe shfaqja e tyre lidhet me veprimtarinë e gjëndrave dhjamore dhe ndryshimet hormonale.
Shumë fëmijë kanë milia që në lindje, ndërsa te të tjerët ato shfaqen gjatë tre deri në katër javëve të para të jetës. Janë po aq të shpeshta te vajzat sa edhe te djemtë, ndërsa aknet e të porsalindurit shfaqen disi më shpesh te djemtë.
Nuk ka një mënyrë të sigurt për ta parandaluar shfaqjen e tyre, por zakonisht ato zhduken vetvetiu.
Nuk është e nevojshme ta fërkoni fort lëkurën ose ta lyeni me preparate vetëm për t'i larguar këto ndryshime, sepse veprime të tilla mund të shkaktojnë acarim shtesë.
Nëse aknet nuk zhduken gjatë tre muajve të parë të jetës, rekomandohet të flisni me mjekun.
Dermatiti nga pelena
Dermatiti nga pelena është një formë e shpeshtë e inflamacionit të lëkurës në zonën që mbulon pelena.
Mund të shfaqet gjatë gjithë periudhës së foshnjërisë dhe vërehet shpesh mes muajit të tetë dhe të dhjetë të jetës.
Rrethana të ndryshme mund të favorizojnë shfaqjen e tij. Mes tyre janë infeksioni kërpudhor i gojës, i njohur si myku i gojës ose soor, përdorimi i antibiotikëve dhe ndryshimet pas fillimit të ushqimeve plotësuese.
Myku i gojës dallohet nga shtresat e bardha në gjuhë dhe në mukozën e gojës.
Dermatitin nga pelena mund ta favorizojnë edhe detergjentët e rinj për larjen e rrobave, pelenat e ngushta që krijojnë fërkim, ndërrimi jo mjaft i shpeshtë i pelenave, diarreja dhe përdorimi i mbathjeve plastike.
Kur funksioni mbrojtës i lëkurës dëmtohet, mund të zhvillohen infeksione kërpudhore shtesë dhe, ndonjëherë, edhe infeksione bakteriale.
Si të kujdeseni për lëkurën me dermatit nga pelena?
Kur shfaqet dermatiti nga pelena, rëndësi të veçantë kanë ndërrimi më i shpeshtë i pelenave, pastrimi me kujdes dhe tharja e plotë e lëkurës.
Nëse lëkura është shumë e skuqur dhe e acaruar, mund të përdoren kompresa të lagura me solucion fiziologjik.
Është e dobishme edhe ta lini foshnjën herë pas here pa pelenë, që lëkura të ajroset. Gjatë kësaj kohe duhet pasur kujdes që temperatura e dhomës të jetë e përshtatshme.
Lagështia dhe ngrohtësia krijojnë kushte të favorshme për shumimin e kërpudhave, përfshirë Candida albicans, e cila mund të jetë natyrshëm e pranishme në lëkurë dhe në mukoza.
Nëse inflamacioni nuk qetësohet, mund të jetë zhvilluar një infeksion kërpudhor shtesë. Në rastet më të theksuara duhet kërkuar këshilla e infermieres që ndjek fëmijën në shtëpi ose e pediatrit, i cili mund të vlerësojë nëse nevojitet krem kundër kërpudhave apo infeksionit bakterial.
Preparatet e përshtatshme antimykotike mund të ndihmojnë në largimin e simptomave kur shkaku është një infeksion kërpudhor.
Skuqja e lëkurës nga vapa
Skuqja e lidhur me mbinxehjen zakonisht shfaqet në trajtën e ndryshimeve të vogla, të zbehta apo rozë në lëkurë.
Më shpesh vërehet në ballë, fytyrë, palat e qafës, kraharor dhe krahë.
Shfaqja e saj shpesh lidhet me mbajtjen tepër ngrohtë dhe veshjen e tepruar të foshnjës, prandaj është më e shpeshtë gjatë muajve të verës.
Kjo skuqje zakonisht largohet vetvetiu dhe nuk kërkon trajtim të veçantë.
Koret e qumështit te foshnjat
Koret e qumështit janë të shpeshta te foshnjat dhe krijohen nga veprimtaria e shtuar e gjëndrave dhjamore.
Në lëkurën e kokës formohen shtresa më të holla ose më të trasha luspash të yndyrshme, të cilat mund të ngjiten fort në sipërfaqen e lëkurës.
Koret e qumështit nuk janë shenjë e higjienës së pamjaftueshme dhe nuk konsiderohen sëmundje, por një ndryshim i zakonshëm fiziologjik gjatë foshnjërisë.
Megjithatë, ruajtja e pastërtisë është e rëndësishme, sepse kruarja dhe dëmtimi i lëkurës mund të favorizojnë shumimin e mikroorganizmave dhe shfaqjen e infeksionit.
Si të zbuten dhe të hiqen koret e qumështit?
Për të zbutur shtresat mund të përdoren produkte si vaji i ullirit ose i bajames.
Vaji i ullirit e lubrifikon dhe e pastron lëkurën e kokës, gjë që mund ta lehtësojë shkëputjen e koreve.
Zonat me kore qumështi mund të lyhen me kujdes me pambuk të lagur me vaj, rreth tridhjetë minuta para larjes.
Nëse shtresat janë përhapur në të gjithë lëkurën e kokës, vaji mund të vendoset në mbrëmje dhe koka të mbulohet me një kapuç pambuku, që vaji të veprojë gjatë natës.
Luspat e zbutura më pas mund të hiqen butësisht me një furçë flokësh ose krehër me dhëmbë të dendur, para larjes së kokës.
Nuk ka një mënyrë të sigurt për t'i parandaluar koret e qumështit dhe disa fëmijë janë më të prirur për shfaqjen e tyre.
Nëse ato vazhdojnë për më gjatë ose shfaqet skuqje e lëkurës, ndonjëherë nevojitet përdorimi i një kremi antimykotik për lëkurën e kokës.
Pastrimi i gojës
Kujdesi për gojën e foshnjës bëhet veçanërisht i rëndësishëm kur fillojnë të dalin dhëmbët e parë dhe futen ushqimet plotësuese.
Në fillim, për pastrim mund të përdoret garzë sterile, me të cilën largohen butësisht mbetjet e ushqimit.
Furçat e buta të dhëmbëve për fëmijë fillojnë të përdoren më vonë; në udhëzimet e kujdesit, përdorimi i tyre përmendet pas muajit të tetëmbëdhjetë të jetës.
Si të zgjidhni produktet kozmetike për foshnjën?
Lëkura e të porsalindurit dhe e foshnjës është veçanërisht e ndjeshme, ndaj zgjedhja e produkteve të kujdesit kërkon vëmendje.
Prindërit shpesh dëshirojnë që fëmija të jetë i pastër, i rregullt dhe me aromë të këndshme. Prodhuesit u përgjigjen këtyre dëshirave me shumë produkte që ndryshojnë në aromë, ngjyrë, përbërje dhe paketim.
Megjithatë, paketimi tërheqës dhe aroma e fortë nuk janë tregues të besueshëm të cilësisë.
Lëkura e foshnjës ka një sipërfaqe relativisht të madhe në raport me peshën trupore dhe përshkueshmëria e saj ndryshon nga ajo e lëkurës së të rriturve. Prandaj është e rëndësishme të zgjidhen me kujdes preparatet që bien drejtpërdrejt në kontakt me të.
Produktet kozmetike nuk kalojnë nëpër të njëjtat procedura testimi dhe miratimi si barnat, gjë që përbën një arsye më shumë për zgjedhje të kujdesshme.
Gjatë blerjes duhet t'i kushtoni vëmendje besueshmërisë së prodhuesit, standardeve të prodhimit dhe përbërjes së preparatit.
Përparësi u jepet produkteve me përbërje më të thjeshtë, pa shtesa të panevojshme që shërbejnë kryesisht për t'u dhënë ngjyrë ose aromë.
Sapunët dhe pastruesit e butë
Në periudhën më të hershme, lëkura mund të pastrohet me ujë dhe solucion fiziologjik, ndërsa përdorimi i sapunit dhe shampos mund të shtyhet për më vonë.
Kur përdoret një produkt larës, rëndësi ka vlera e pH-së, pra shkalla e aciditetit të tij.
Për kujdesin e lëkurës së foshnjave rekomandohen preparate neutrale ose lehtësisht acide, me pH rreth 5,5, vlerë që zakonisht shënohet në paketim.
Një alternativë ndaj sapunëve klasikë janë sindetët, pra pastruesit sintetikë.
Ata mund t'i largojnë papastërtitë në mënyrë të efektshme. Përparësitë e tyre përfshijnë qëndrueshmërinë në ujë të fortë, vlera më të ulëta të pH-së dhe tolerim më të mirë nga lëkura e ndjeshme.
Mund të jenë veçanërisht të dobishëm për lëkurën e prirur ndaj ekzemës kronike.
Shampot dhe banjat me shkumë
Gjatë vitit të parë të jetës, shumica e foshnjave nuk kanë nevojë që flokët t'u lahen rregullisht me shampo.
Kur flokët janë më të dendur ose ka një arsye të veçantë për përdorimin e saj, mund të zgjidhet një shampo e butë për bebe, pa aroma sintetike, ngjyrues dhe konservues shumë acarues.
Shampot fillojnë të përdoren më shpesh pas muajit të gjashtë, kur flokët bëhen më të dendur dhe rritja e tyre më e dukshme.
Veçanërisht të përshtatshme janë preparatet me veprim të butë, që nuk acarojnë sytë.
Banjat me shkumë nuk rekomandohen në moshën më të hershme. Produktet e tyre mund të përmbajnë detergjentë që largojnë shtresën acide mbrojtëse të lëkurës dhe ndikojnë në florën e saj natyrore bakteriale.
Produkte të tilla mund të kontribuojnë në acarimin e zonave të ndjeshme, përfshirë inflamacionin e organeve gjenitale dhe të sistemit urinar.
Përdorimi i tyre parashikohet vetëm më vonë, gjatë vitit të dytë të jetës.
Vajrat për bebe
Vajrat për bebe përdoren kryesisht për pastrimin dhe kujdesin e lëkurës.
Ndër vajrat natyralë përmenden vaji i kikirikut dhe vaji i embrionit të grurit, që përmbajnë acide yndyrore esenciale.
Ata mund të ndihmojnë në largimin e papastërtive dhe në krijimin e një shtrese të hollë mbrojtëse mbi sipërfaqen e lëkurës.
Pecetat e lagura
Pecetat e lagura janë një mjet praktik për kujdesin e përditshëm, sidomos gjatë ndërrimit të pelenave.
Ato mund të përmbajnë përbërës që pastrojnë butësisht lëkurën, si edhe vajra natyralë për ta mbrojtur nga tharja dhe acarimi.
Disa produkte përmbajnë pantenol, të njohur edhe si provitamina B5, i cili përdoret në preparate që mbështesin rigjenerimin e lëkurës së dëmtuar.
Gjatë zgjedhjes duhen shmangur pecetat me alkool dhe aroma të forta.
Kremrat mbrojtës për zonën e pelenës
Kremi mbrojtës shërben për kujdesin e lëkurës që çdo ditë është e ekspozuar ndaj urinës dhe jashtëqitjes.
Vendoset në një shtresë të hollë mbi zonën e pastruar dhe të tharë më parë.
Preparatet cilësore mund të përmbajnë përbërës me veprim mbrojtës, si oksidi i titanit, si edhe pantenol, që përdoret për të mbështetur rigjenerimin e lëkurës.
Kremrat për fytyrën dhe duart
Lëkura e fytyrës dhe e duarve është e ekspozuar ndaj ndikimeve të jashtme gjatë gjithë vitit.
Kremrat e përshtatshëm për bebe mund të ndihmojnë në pakësimin e tharjes dhe në mbrojtjen e lëkurës nga të ftohtit, era dhe ndikimi i dritës së diellit.
Përdorimi i tyre nuk kufizohet vetëm në dimër ose në periudhat me ndryshime të theksuara të motit.
Pse pudra për bebe përdoret gjithnjë e më pak?
Me zhvillimin e mjeteve të tjera të kujdesit, pudra për bebe, pra talku, ka zënë një vend gjithnjë e më të vogël në higjienën e përditshme të foshnjave.
Një shqetësim i veçantë lidhet me mundësinë që pudra të thithet gjatë vendosjes, sidomos kur shpërndahet në zonën e qafës, sqetullave dhe palave të tjera të lëkurës.
Thithja e grimcave të talkut konsiderohet e dëmshme.
Kujdesi për lëkurën e prirur ndaj dermatitit atopik
Foshnjat e prirura ndaj ekzemës kronike, të quajtur edhe dermatit atopik ose neurodermatit, kërkojnë vëmendje të veçantë gjatë larjes dhe zgjedhjes së preparateve.
Për këtë lloj lëkure rekomandohet që larja të kufizohet në jo më shumë se dy herë në javë, duke shtuar në ujë produkte të përshtatshme që pakësojnë tharjen.
Pas larjes duhet vendosur një produkt mbrojtës i përshtatshëm.
Është mirë që preparatet të zgjidhen në përputhje me rekomandimin e pediatrit.
Përbërësit që kërkojnë vëmendje
Kur zgjidhni produkte kozmetike për fëmijë, duhet të kontrolloni përbërjen dhe të mos mbështeteni vetëm te pamja, aroma ose popullariteti i tyre.
Kujdes i veçantë rekomandohet me ngjyruesit dhe aromat artificiale të panevojshme, si edhe me përbërësit që mund të acarojnë lëkurën e ndjeshme.
Ndër substancat që kërkojnë vëmendje përmenden DEA dhe TEA, disa konservues si parabenët, quaternium-15 dhe ureja imidazolidinile, si edhe mentoli, menta piperi dhe shtesat nga agrumet.
Për produktet që mbrojnë nga rrezatimi ultravjollcë, me faktor mbrojtës SPF 15 ose më të lartë, përparësi u jepet preparateve me filtra mineralë, si dioksidi i titanit dhe oksidi i zinkut, sepse disa filtra kimikë mund të shkaktojnë acarim.
Kujdes rekomandohet edhe me produktet që përmbajnë vajra mineralë, të quajtur edhe vajra parafinikë.
Te lanolina është e rëndësishme t'i kushtohet vëmendje pastërtisë së lëndës së parë dhe mbetjeve të mundshme të pesticideve, mes të cilave përmenden DDT-ja, lindani dhe diazinoni.
Sapunët antibakterialë përgjithësisht nuk rekomandohen për kujdesin rutinë të lëkurës së fëmijëve.
Qëndrueshmëria në zgjedhjen e produkteve të kujdesit
Kur blini produkte kozmetike për fëmijë, është mirë të zgjidhni produkte cilësore nga prodhues të besueshëm që respektojnë standardet përkatëse të prodhimit.
Është e rëndësishme të njihni përbërjen e preparateve dhe të zgjidhni produkte që i përshtaten ndjeshmërisë së lëkurës së fëmijës.
Kur një produkt i përshtatet mirë fëmijës dhe jep rezultate të kënaqshme, nuk ka nevojë ta ndryshoni vetëm sepse në treg ka dalë një produkt më i ri me paketim ose aromë më tërheqëse.


