Bebek bakımı

Yenidoğan ve bebek bakımı

Doğru bakım, bebeğin sağlığı, günlük rahatlığı ve davranışları açısından önemlidir. Cilt, yenidoğanın dış dünyayla ilk temas kurduğu yollardan biridir; görünümü ve durumu, çocuğun sağlığı hakkında yararlı bilgiler verebilir.

Yenidoğan ve bebek bakımı
Yazının içeriği

Hassas cilt özel ilgi ister

Yenidoğanın vücudu henüz olgunlaşmamıştır ve bu durum özellikle cildin özelliklerine yansır. Cildi yetişkin cildinden birkaç kat daha incedir; yağ bezleri de henüz tam gelişmediği için yeterince yağ üretmez. Cilt bariyerinin korunmasına katkıda bulunan koruyucu keratin tabakası da yeterince gelişmiş değildir.

Bebeğin cildi her gün idrar, dışkı ve nemle temas ederken kurumaya da maruz kalır. Bu nedenle doğru hijyen, kirleri temizlemenin yanı sıra cildin doğal koruyucu yapısını korumayı da kapsar.

Banyo, üst değiştirme ve diğer bakım işlemleri, ebeveyn ile bebeğin yakınlaşması için de birer fırsattır. Şefkatli dokunuşlar, sakin bir ses, konuşma ve oyun, günlük işleri birlikte geçirilen keyifli anlara dönüştürebilir.

Bebeğin banyosuna hazırlık

Bakıma ara vermeden, gereksiz bir telaşa kapılmadan ve sakin bir şekilde ilerleyebilmek için banyodan önce ihtiyaç duyulacak her şeyi hazırlamak önemlidir.

Bebeği saracağınız büyük ve yumuşak bir havlu, kullanıyorsanız hafif bir bebek sabunu, yumuşak bir yıkama eldiveni veya bezi, temiz pamuk, serum fizyolojik, koruyucu krem, temiz giysiler ve bebek bezleri elinizin altında bulunmalıdır. Tek kullanımlık bezler veya diğer malzemeler tekrar kullanılmaz.

İyi bir hazırlık, ebeveynin bakım boyunca bebeğin yanında kalmasını ve bütün dikkatini ona vermesini sağlar.

Banyo yalnızca temizlikten ibaret değildir. Şefkatli dokunuşlar, masaj, oyun, tırnak bakımı ve gerektiğinde saçların kısaltılması da banyo zamanına eşlik edebilir. Bu anlar yakınlaşmak, birbirini tanımak ve keyifle iletişim kurmak için fırsat sunar.

Yenidoğanın ilk banyosu

Bebeğin küvete alınarak tüm vücudunun suya sokulduğu ilk banyo, göbek bağı kalıntısı düştükten ve göbek yarası iyileştikten sonra yapılır.

O zamana kadar günlük temizlik, uygun bir zemin üzerinde vücudun bölümleri ayrı ayrı yıkanarak sağlanır. Böylece bebeğin bütün vücudunu suya sokmadan temiz kalması mümkün olur.

Temizlik baş ve yüzden başlanarak aşama aşama yapılır; gözler, kulaklar, burun ve boyundaki cilt kıvrımları temizlendikten sonra göbeğe ve bezin kapladığı bölgeye geçilir.

İşlemlerin nazikçe yapılması ve bebeğin mümkün olduğunca kısa süre açıkta kalması önemlidir.

Bebeği alt değiştirme minderi üzerinde yıkamak

Yıkamak için ılık suyla ıslatılmış, yumuşak havlu kumaştan bir yıkama eldiveni kullanılabilir. Bebek, üzerine yumuşak pamuklu bir bez serilmiş, sağlam ve uygun bir alt değiştirme yüzeyine yatırılmalıdır.

Önce gözler nazikçe temizlenir. Nemli eldiven, göz kapaklarının üzerinden gözün dış köşesinden iç köşesine doğru geçirilir. Ardından yüzün geri kalanı yıkanır ve havluyla hafifçe tampon yapılarak dikkatle kurulanır.

Yaşamın ilk üç ayında yenidoğanı ve küçük bebeği yıkamak için su yeterlidir. Bebeklere özel sabunlar öncelikle bezin kapladığı bölgenin temizliğinde kullanılır.

Yine de sabun kullanılacaksa yıkama işlemi bebeğin cildinin hassasiyetine göre ayarlanmalıdır.

Ebeveyn bir eliyle bebeğin vücudunu ve başını desteklerken diğer eliyle yumuşak bir eldiven kullanarak nazikçe yıkar. Baş yıkandıktan sonra varsa sabun kalıntıları durulanmalı ve baş dikkatle kurulanmalıdır.

Daha sonra boyun, göğüs, kollar ve bacaklar yıkanır. Bebeğin sıcak kalması için o sırada yıkanmayan vücut bölümlerini havluyla örtmek yararlıdır. Sabun kullanılmışsa iyice durulanmalı, cilt hafifçe tampon yapılarak kurulanmalıdır.

Vücudun arka tarafını yıkamak için bebek dikkatle çevrilir ve sürekli desteklenerek kısa süreliğine yüzüstü yatırılır. Ense ve sırt yıkandıktan sonra cilt durulanır ve kurulanır.

Göbek yarası iyileştikten sonra göbek deliğinde giysilerden gelen küçük lifler ve başka kirler birikebilir. Bu birikintiler pamuklu bir çubuk ve serum fizyolojik yardımıyla dikkatle temizlenebilir.

Son olarak bebek yeniden sırtüstü çevrilir, bezi çıkarılır ve genital bölge ile poponun temizliğine geçilir.

Genital bölge ve bez bölgesi temizliği

Genital bölge ve popo, cildin hassasiyeti ve mikroorganizmaların taşınma olasılığı göz önünde bulundurularak dikkatle temizlenmelidir.

Yıkamaya genital bölgeden başlanır, popo en son yıkanır. Bu sıra, anüs çevresinde doğal olarak bulunan bakteriler nedeniyle özellikle önemlidir.

Kız bebeklerde genital bölge bakımı

Kız bebeklerin temizliği sırasında dış genital dudakların arasında dökülmüş cilt hücrelerinin biriktiği görülebilir. Bu bölge, sade su veya uygun bir temizleme sütüyle ıslatılmış steril gazlı bez ya da yumuşak pamukla nazikçe temizlenmelidir.

Silme hareketi daima önden arkaya, yani genital bölgeden popoya doğru yapılır. Her silme hareketinde yeni bir gazlı bez veya pamuk kullanılır.

Bu şekilde temizlemek, anüs çevresindeki bakterilerin idrar kanalının ağzına taşınma olasılığını ve dolayısıyla idrar yollarına ulaşma riskini azaltır.

Erkek bebeklerde genital bölge bakımı

Erkek bebeklerde penisin sünnet derisi, yani prepisyum altında bazen smegma adı verilen beyazımsı birikintiler görülebilir. Bunlar cilt altında küçük beyaz kabarıklıklar gibi görünebilir.

Bakım, suyla nazikçe yıkamayı ve zorlamadan ulaşılabilen kirleri temizlemeyi içerir.

Sünnet derisi yalnızca doğal olarak ve direnç göstermeden hareket ettiği kadar hareket ettirilmelidir. Zorla geri çekilmemeli, henüz kendiliğinden ayrılmamış kısımlar ayrılmaya çalışılmamalıdır.

Bir yaş tamamlandıktan sonra sünnet derisi kolayca geri çekilebiliyorsa temizlikte su ve hafif bir sabun kullanılabilir. Sünnet derisinin hareketliliği zamanla artar; birçok erkek çocukta tamamen geri çekilebilmesi beş yaş civarında mümkün olabilir.

Bebeğin poposunu temizlemek

Popo en son yıkanır; dışkı kalıntılarının bulunabileceği cilt kıvrımlarına özellikle dikkat edilir.

Yıkama ve durulama genital bölgeden popoya doğru yapılır, ardından cilt hafifçe tampon yapılarak dikkatle kurulanır.

Anüs ve genital bölge çevresinin nemli kalmaması özellikle önemlidir; çünkü kalan nem, cildin tahriş olmasına zemin hazırlayabilir.

Bebeği küvette yıkamak

Düz tabanlı ve genişçe bebek küvetleri, bebeğe daha fazla hareket özgürlüğü tanıdığı ve suda daha rahat olmasını sağladığı için kullanışlıdır.

Bebeği küvete koymadan önce bütün bakım ürünleri ve malzemeler elinizin altında olacak şekilde hazırlanmalıdır.

Bebek suda asla yalnız bırakılmamalıdır. Banyo boyunca bir yetişkin bebeğin hemen yanında kalmalı ve onu sürekli, güvenli bir şekilde desteklemelidir.

Göbek yarası iyileştikten sonra bebek küvetin içine alınarak yıkanabilir. Bir elle baş ve boyun desteklenirken diğer elle yıkama yapılır. Baş güvenle suyun üzerinde tutulurken vücut, bebeğin rahat edeceği kadar suya girmiş olmalıdır.

Yıkamaya baştan başlanır ve vücudun alt bölümlerine doğru ilerlenir.

Boyun kıvrımlarına, koltuk altlarına, sırta, karna ve bacaklara özellikle dikkat edilmelidir. Ayak parmaklarının araları ile dizlerin arkasındaki ve altındaki kıvrımlar da yıkanmalıdır.

Banyo bittikten sonra cilt dikkatle kurulanır. Önce baş ve kulak arkaları, ardından boyun ve koltuk altları, son olarak da kasıklar, bacaklar ve popo kurulanır.

Banyo suyunun sıcaklığı

Bebekler genellikle vücut sıcaklığına yakın, 36 ile 37 °C arasındaki suda rahat eder.

Sıcaklık, su için üretilmiş bir banyo termometresiyle kontrol edilebilir. Termometre yoksa dirseği suya sokarak suyun sıcaklığı hakkında kabaca fikir edinilebilir.

Bir yetişkine ilk dokunuşta biraz serin gelen su, bebeğin vücut sıcaklığına uygun olabilir. Suyun fazla sıcak olması istenmez; banyo suyu ile ortam havası arasındaki sıcaklık farkının büyük olması da bebek küvetten çıkarılırken rahatsızlık yaratabilir.

Oda sıcaklığı

Bebeğin yıkandığı yer, sudan çıktığında aniden üşümemesi için yeterince sıcak olmalıdır.

Banyo sırasında rahat bir sıcaklığın korunması için yaklaşık 24 °C oda sıcaklığı ya da 22–23 °C civarındaki aralık uygun kabul edilir.

Bu durum kış aylarında, özellikle de bebeğin banyodan sonra sıcak banyodan çok daha soğuk bir odaya taşındığı evlerde önemlidir.

Bakım tamamlanıp bebeğin giydirilmesine başlandığında banyonun kapısı kısa süreliğine açılabilir. Böylece sıcaklık, bebeğin genellikle bulunduğu veya uyuduğu odanın sıcaklığına yavaş yavaş yaklaşır.

Günlük oda sıcaklığı için 18 ile 21 °C aralığı belirtilir.

Yenidoğan ve bebek ne sıklıkla yıkanmalı?

İlk haftalarda banyonun uzun sürmesi gerekmez. Temizliği sağlamak için yaklaşık beş dakika yeterli olabilir.

Çocuk büyüdükçe banyo, oyunlar ve suyu keşfetmeyle birlikte günlük yaşamın giderek daha keyifli bir parçasına dönüşebilir; bu nedenle süresi de aşamalı olarak uzatılabilir.

Soğuk aylarda cilt kurumaya daha yatkındır. Bu yüzden cildin kuru havaya daha az maruz kaldığı dönemlere göre tüm vücudun yıkandığı banyoların daha seyrek yapılması önerilir.

Küvette banyo sıklığı ne olursa olsun, bezin kapladığı bölge bez değişimlerinde düzenli olarak temizlenmelidir.

Bebek banyo sırasında ağlarsa ne yapılmalı?

Bazı bebekler küvette yıkanmaktan hemen hoşlanmayabilir. Bebek ağlamaya başlar veya belirgin bir huzursuzluk gösterirse ebeveyn sakin kalmaya çalışmalıdır.

Bebeği koşulların izin verdiği kadar yıkamak yeterlidir. Ardından dikkatle sudan çıkarıp havluya sararak kucağınıza alın ve kendinize yakın tutun.

Sonraki birkaç gün temizliği, alt değiştirme minderi üzerinde yumuşak, nemli bir yıkama eldiveni veya bezi kullanarak sağlayabilirsiniz.

Daha sonra küvette banyo yeniden denenebilir.

Banyonun, bebeğin yoğun huzursuzlukla ilişkilendirdiği bir deneyime dönüşmemesi önemlidir.

Bebek günün hangi saatinde yıkanmalı?

Her bebeğe uygun tek bir banyo saati yoktur.

Banyo zamanı ailenin alışkanlıklarına, günlük düzenine ve bebeğin ruh hâline göre ayarlanabilir.

Bazı aileler için akşam banyosu günü keyifle bitirmenin bir yoludur. Ilık su, şefkatli dokunuşlar ve sakin bir ortam, bebeğin rahatlamasına ve uykuya hazırlanmasına yardımcı olabilir.

Bazı bebeklerde bu düzen, daha huzurlu bir uykuyla da ilişkili olabilir.

Duşa ne zaman başlanabilir?

Bebek kendi başına oturmaya başladığında duşa yavaş yavaş alıştırılabilir. Bu genellikle altıncı ile dokuzuncu aylar arasında gerçekleşir.

Bebeğin akan duş suyuyla ilk karşılaşmalarında, korkmaması için özellikle nazik davranılmalıdır.

Küvette banyo gibi duş da keyifli bir deneyim olmalıdır. Bebek korkuyorsa veya güçlü biçimde karşı çıkıyorsa devam etmekte ısrar edilmemelidir.

Havlular ve yıkama eldivenleri

Bebek bakımı için en kullanışlı havlu, banyo sonrasında bütün vücudu sarabilecek kadar büyük ve yumuşak olandır.

Havlular ve yıkama eldivenleri pamuk veya keten gibi yumuşak malzemelerden üretilmiş olmalı; iyice yıkamaya, kaynatmaya ve ütülemeye uygun olmalıdır.

Yumuşak havlu kumaştan bir yıkama eldiveni veya uygun bir kumaş parçası günlük temizlik için kullanışlıdır.

Süngerle cilde su uygulamak hoş bir his verebilir; ancak süngerin yapısı, içinde tutulan kirlerin tamamen temizlenmesini zorlaştırır. Bu nedenle yıkama eldivenleri veya yumuşak havlu kumaş parçaları tercih edilir.

Bakım malzemeleri yalnızca bebeğe ait olmalı; havlu ve yıkama eldivenleri evdeki diğer kişilerle paylaşılmamalıdır.

Bu malzemelerin temiz ve kuru olması özellikle önemlidir. Nemli havlular ve yıkama eldivenleri bakteri ve mantarların çoğalmasına zemin hazırlayabileceğinden düzenli olarak değiştirilmeli ve temiz tutulmalıdır.

Banyo sonrası cilt bakımı

Banyodan sonra bebeğin cildi iyice ama nazikçe kurulanmalıdır.

Yenidoğanlara, özellikle yaşamın ilk ayında, ayrı bir özen gösterilmelidir. Çünkü ciltleri neme ve idrar ile dışkının tahriş edici etkilerine karşı çok hassastır.

Koltuk altı, boyun, kasıklar ve cildin birbirine temas ettiği diğer yerlerdeki kıvrımlar iyice kurulanmalıdır. Sıcak ve nemli bölgeler mantarların çoğalmasına ve iltihaplanmaya zemin hazırlayabilir.

Kuruladıktan sonra bez bölgesine uygun bir koruyucu krem sürülür. Cilt kıvrımları ve kulak çevresi dâhil diğer hassas bölgelerin bakımına da ihtiyaçlarına göre özen gösterilmelidir.

Dikkatle kurulanmış kıvrımlara ince bir tabaka bebek yağı sürülebilir. Bu, cilt yüzeyleri arasındaki sürtünmeyi ve tahriş oluşma olasılığını azaltmaya yardımcı olur.

Bezin zamanında değiştirilmesi de aynı derecede önemlidir; çünkü dışkı ve idrarla uzun süre temas, cildin tahriş olma olasılığını artırır.

Bebeğin el ve tırnak bakımı

Çocukların ellerindeki cilt kurumaya yatkındır; bu nedenle yıkama sonrasında pantenol içeren bir kremle bakım yapılabilir.

Yenidoğanın tırnakları çok küçük ve yumuşaktır, ancak hızla uzayabilir.

İlk aylarda tırnakları düzenli olarak kesmek her zaman gerekli değildir. Uzayan tırnakların yumuşak uçları bazen dikkatle ayrılabilir.

Kısaltmak gerektiğinde, uçları yuvarlatılmış özel bebek makası kullanılır. Tırnaklar düz kesilmeli ve fazla kısaltılmamalıdır.

Çocuk büyüdükçe tırnak bakımı haftalık temizlik düzeninin bir parçası olur.

Bazen tırnak çevresindeki deriye batarak parmak ucunda kızarıklığa ve şişliğe yol açabilir. Hafif durumlar, özel bir tedavi gerekmeksizin zamanla kendiliğinden düzelebilir.

Bebeğin kulaklarını temizlemek

Kulak bakımı, kulağın dışta görünen kısmı olan kulak kepçesinin ve kulak arkasının temizlenmesini kapsar.

Yıkama sonrasında nemin birikebildiği kulak arkasındaki cildi iyice kurulamak özellikle önemlidir.

Dış kulak yolunun içi, kulak çubuğu veya başka bir cisimle temizlenmeye çalışılmamalıdır.

Pamuklu çubuklar zararsız görünse de kulak yoluna sokulmaları yaralanmaya neden olabilir.

Bebeğin burnunu temizlemek

Burundaki küçük kirleri temizlemek için her burun deliğine ayrı olmak üzere küçük birer pamuk parçası rulo hâline getirilebilir.

Pamuk serum fizyolojikle nemlendirilir; uygun bir deniz suyu spreyi de diğer bir seçenektir.

Hazırlanan pamuk burun deliğinin içine nazikçe değdirilip dikkatle döndürülerek burun mukozasının ulaşılabilen kısmındaki birikintiler temizlenir.

Aynı işlem diğer burun deliğinde ayrı ve temiz bir pamuk parçasıyla tekrarlanır.

Kaka sonrası temizlik

Bebek kaka yaptıktan sonra cildin kirlenen kısımlarının mümkün olan en kısa sürede temizlenmesi iyi olur.

Temizlik için ılık akan su kullanılabilir. Özellikle kıvrımlar, anüs ve genital bölge çevresi temizlenmeli, ardından cilt dikkatle kurulanmalıdır.

Alkol ve yoğun koku içermeyen ıslak mendiller, özellikle ilk aydan sonra kullanışlı bir alternatif olabilir.

Düzenli temizlik ve bezin zamanında değiştirilmesi, cildin idrar ve dışkıyla uzun süre temas etmesini önlemeye yardımcı olur.

Yenidoğan cildinde sık görülen değişiklikler

Yaşamın ilk aylarında bebeğin cildinde çeşitli değişiklikler görülebilir. Birçoğu geçicidir ve kendiliğinden düzelir; bazıları ise ek bakım veya bir uzman tarafından değerlendirme gerektirir.

Milia ve yenidoğan aknesi

Milia, ciltte görülen küçük, beyazımsı veya sarımsı kabarıklıklardır. Cilde ait maddelerin, cilt yüzeyinin hemen altındaki küçük ceplerde birikmesiyle oluşurlar.

Akne genellikle daha belirgin, kırmızı veya beyaz oluşumlar şeklinde görülür; ortaya çıkışı yağ bezlerinin çalışması ve hormonal değişikliklerle ilişkilidir.

Birçok bebekte milia doğumda vardır; bazılarında ise yaşamın ilk üç ila dört haftasında ortaya çıkar. Kız ve erkek bebeklerde eşit sıklıkta görülürken yenidoğan aknesine erkek bebeklerde biraz daha sık rastlanır.

Bunların oluşmasını güvenilir biçimde önlemek mümkün değildir; ancak genellikle kendiliğinden kaybolurlar.

Sırf bu oluşumları gidermek için cildi sertçe ovmaya veya ürün sürmeye gerek yoktur. Bu işlemler ciltte ek tahrişe neden olabilir.

Akne yaşamın ilk üç ayında geçmezse bir doktorla görüşülmesi önerilir.

Pişik

Pişik, bezin kapladığı bölgede sık görülen bir cilt iltihabı, yani dermatit türüdür.

Bebeklik dönemi boyunca ortaya çıkabilir; sıklıkla sekizinci ile onuncu aylar arasında görülür.

Farklı etkenler oluşumunu kolaylaştırabilir. Pamukçuk olarak bilinen ağız içi mantar enfeksiyonu, antibiyotik kullanımı ve ek gıdaya geçişin ardından yaşanan değişiklikler bunlar arasındadır.

Pamukçuk, dilde ve ağız içi mukozasında görülen beyazımsı tabakalarla kendini belli eder.

Yeni çamaşır deterjanları, sürtünmeye neden olan dar bezler, bezin yeterince sık değiştirilmemesi, ishal ve plastik koruyucu külot kullanımı da pişik oluşumunu artırabilir.

Cildin koruyucu işlevi bozulduğunda buna ek olarak mantar, bazen de bakteri enfeksiyonları gelişebilir.

Pişik olan cildin bakımı nasıl yapılır?

Pişik olduğunda bezi daha sık değiştirmek, cildi dikkatle temizlemek ve tamamen kurulamak özellikle önemlidir.

Cilt çok kızarmış ve tahriş olmuşsa serum fizyolojikle ıslatılmış kompresler kullanılabilir.

Cildin hava alması için bebeği ara sıra bezsiz bırakmak da yararlıdır. Bu sırada oda sıcaklığının uygun olmasına dikkat edilmelidir.

Nem ve sıcaklık, ciltte ve mukozalarda doğal olarak bulunabilen Candida albicans dâhil mantarların çoğalması için uygun koşullar oluşturur.

İltihaplanma yatışmıyorsa buna ek bir mantar enfeksiyonu gelişmiş olabilir. Daha belirgin durumlarda evde bebek takibi yapan hemşireye veya çocuk doktoruna danışılmalıdır. Bu sağlık çalışanları, mantar ya da bakteri enfeksiyonuna karşı bir krem gerekip gerekmediğini değerlendirebilir.

Altta yatan neden mantar enfeksiyonuysa uygun mantar karşıtı ürünler belirtilerin düzelmesine yardımcı olabilir.

Sıcağa bağlı döküntü: isilik

Aşırı ısınmayla ilişkili döküntüler genellikle ciltte küçük, soluk veya pembe oluşumlar şeklinde görülür.

En sık alın, yüz, boyun kıvrımları, göğüs ve kollarda fark edilir.

Oluşumu çoğunlukla bebeğin fazla sıcak tutulması ve kalın giydirilmesiyle ilişkilidir; bu nedenle yaz aylarında daha sık görülür.

Bu tür döküntüler genellikle kendiliğinden geçer ve özel bir tedavi gerektirmez.

Bebeklerde konak

Konak bebeklerde sık görülür ve yağ bezlerinin daha yoğun çalışması sonucunda oluşur.

Saçlı deride ince veya kalın, yağlı pul tabakaları oluşur; bunlar cilt yüzeyine sıkıca yapışabilir.

Konak, yetersiz temizlik belirtisi değildir ve hastalık olarak kabul edilmez. Bebeklikte sık görülen fizyolojik bir değişikliktir.

Yine de bölgenin temiz tutulması önemlidir; çünkü kaşıma ve cildin zarar görmesi, mikroorganizmaların çoğalmasına ve enfeksiyon gelişmesine zemin hazırlayabilir.

Konak nasıl yumuşatılır ve temizlenir?

Tabakaları yumuşatmak için zeytinyağı veya badem yağı gibi ürünler kullanılabilir.

Zeytinyağı, saçlı deriyi yağlandırma ve temizleme özellikleri sayesinde kabukların ayrılmasını kolaylaştırabilir.

Banyodan yaklaşık otuz dakika önce, yağa batırılmış pamukla konak olan bölgelere dikkatle yağ sürülebilir.

Tabakalar bütün saçlı deriye yayılmışsa yağ akşam sürülebilir ve gece boyunca etki etmesi için bebeğin başına pamuklu bir başlık takılabilir.

Yumuşayan pullar daha sonra, baş yıkanmadan önce saç fırçası veya sık dişli bir tarakla nazikçe temizlenebilir.

Konağı önceden güvenilir biçimde engelleyen bir yöntem yoktur; bazı çocuklar konak oluşumuna daha yatkındır.

Konak uzun süre devam ederse veya ciltte kızarıklık oluşursa bazen saçlı deri için mantar karşıtı krem kullanmak gerekir.

Ağız içi temizliği

İlk dişler çıkmaya ve ek gıdaya geçilmeye başlandığında bebeğin ağız bakımı özellikle önem kazanır.

Başlangıçta besin artıklarını nazikçe temizlemek için steril gazlı bez kullanılabilir.

Yumuşak bebek diş fırçalarına daha sonra geçilir; bakım önerilerinde bunların on sekizinci aydan sonra kullanılmasına yer verilir.

Bebek bakım ürünleri nasıl seçilir?

Yenidoğanların ve bebeklerin cildi özellikle hassastır; bu nedenle bakım ürünlerini özenle seçmek gerekir.

Ebeveynler çoğu zaman çocuklarının temiz, bakımlı ve güzel kokulu olmasını ister. Üreticiler de bu beklentilere farklı kokularda, renklerde, içeriklerde ve ambalajlarda çok sayıda ürünle karşılık verir.

Ancak çekici bir ambalaj ve yoğun bir koku, kalitenin güvenilir göstergeleri değildir.

Bebeğin cildinin yüzey alanı, vücut ağırlığına göre nispeten büyüktür; geçirgenlik özellikleri de yetişkin cildinden farklıdır. Bu nedenle ciltle doğrudan temas eden ürünlerin dikkatle seçilmesi önemlidir.

Kozmetik ürünler ilaçlarla aynı test ve onay süreçlerinden geçmez. Bu da seçimde özenli olmak için ek bir nedendir.

Ürün satın alırken üreticinin güvenilirliğine, üretim standartlarına ve ürünün içeriğine dikkat edilmelidir.

Daha sade içerikli, esas olarak renk veya koku vermek için eklenmiş gereksiz maddeler barındırmayan ürünler tercih edilir.

Sabunlar ve nazik temizleyiciler

Yaşamın ilk döneminde cilt su ve serum fizyolojikle temizlenebilir; sabun ve şampuan kullanımı ise ertelenebilir.

Bir temizleyici kullanıldığında ürünün pH değeri, yani asitlik derecesi önem taşır.

Bebeklerin cilt bakımı için pH değeri yaklaşık 5,5 olan nötr veya hafif asidik ürünler önerilir. Bu değer genellikle ambalajda belirtilir.

Sindetler, yani sentetik temizleyiciler, klasik sabunlara alternatif oluşturur.

Kirleri etkili biçimde temizleyebilirler. Sert suda kararlı kalmaları, pH değerlerinin daha düşük olması ve hassas cilt tarafından daha iyi tolere edilmeleri avantajları arasındadır.

Özellikle kronik egzamaya yatkın ciltlerde yararlı olabilirler.

Şampuanlar ve banyo köpükleri

Çoğu bebeğin yaşamının ilk yılında saçlarının düzenli olarak şampuanla yıkanmasına gerek yoktur.

Saçlar daha gürse veya şampuan kullanmak için özel bir neden varsa sentetik koku, boya ve belirgin tahrişe yol açan koruyucular içermeyen, nazik etkili bir bebek şampuanı seçilebilir.

Şampuan kullanımına daha çok, saçların gürleştiği ve uzamasının belirginleştiği altıncı aydan sonra başlanır.

Özellikle gözleri tahriş etmeyen, nazik etkili ürünler uygundur.

Banyo köpükleri yaşamın en erken döneminde önerilmez. Cildin koruyucu asit tabakasını uzaklaştıran ve doğal bakteri florasını etkileyen deterjanlar içerebilirler.

Bu ürünler hassas bölgelerde tahrişe, genital bölgede ve idrar sisteminde iltihaplanmaya katkıda bulunabilir.

Kullanımları ancak daha sonraki dönemde, yaşamın ikinci yılında öngörülür.

Bebek yağları

Bebek yağları öncelikle cildi temizlemek ve cilt bakımı için kullanılır.

Doğal yağlar arasında esansiyel yağ asitleri içeren yer fıstığı yağı ve buğday ruşeymi yağı sayılabilir.

Bu yağlar kirlerin temizlenmesine ve cilt yüzeyinde ince bir koruyucu tabaka oluşmasına yardımcı olabilir.

Islak mendiller

Islak mendiller, özellikle bez değişimlerinde günlük bakım için kullanışlı bir seçenektir.

Cildi nazikçe temizleyen maddelerin yanı sıra kuruluğa ve tahrişe karşı korumayı amaçlayan doğal yağlar içerebilirler.

Bazı ürünlerde provitamin B5 olarak da bilinen pantenol bulunur. Pantenol, hasar görmüş cildin yenilenmesini destekleyen ürünlerde kullanılır.

Seçim yaparken alkol ve yoğun koku içeren mendillerden kaçınılmalıdır.

Bez bölgesi için koruyucu kremler

Koruyucu krem, her gün idrar ve dışkıya maruz kalan cildin bakımı için kullanılır.

Önceden temizlenip kurulanmış bölgeye ince bir tabaka hâlinde sürülür.

Kaliteli ürünler titanyum oksit gibi koruyucu etkili maddelerin yanı sıra cildin yenilenmesini desteklemek için kullanılan pantenol de içerebilir.

Yüz ve el kremleri

Yüz ve ellerdeki cilt yıl boyunca dış etkenlere maruz kalır.

Uygun bebek kremleri kuruluğu azaltmaya, cildi soğuktan, rüzgârdan ve güneş ışığının etkilerinden korumaya yardımcı olabilir.

Kullanımları yalnızca kışla veya hava koşullarının belirgin biçimde değiştiği dönemlerle sınırlı değildir.

Bebek pudrası neden giderek daha az kullanılıyor?

Diğer bakım ürünlerinin gelişmesiyle bebek pudrasının, yani talkın, günlük bebek temizliğindeki yeri azalmıştır.

Özellikle boyna, koltuk altlarına ve diğer cilt kıvrımlarına serpilirken solunabilme olasılığı endişe yaratır.

Talk parçacıklarının solunması zararlı kabul edilir.

Atopik dermatite yatkın cildin bakımı

Kronik egzamaya, diğer adlarıyla atopik dermatite veya nörodermatite yatkın bebeklerde banyo ve ürün seçimi özel dikkat gerektirir.

Bu tür ciltlerde banyonun haftada en fazla iki kezle sınırlandırılması ve suya kuruluğu azaltan uygun ürünler eklenmesi önerilir.

Banyo sonrasında uygun bir koruyucu ürün sürülmelidir.

Ürün seçimini çocuk doktorunun önerilerine göre yapmak en iyisidir.

İçerikte dikkat edilmesi gereken maddeler

Bebek bakım ürünü seçerken yalnızca görünüşüne, kokusuna veya popülerliğine güvenmek yerine içeriği kontrol edilmelidir.

Gereksiz yapay renklendiriciler ve kokular ile hassas cildi tahriş edebilecek maddeler konusunda özellikle dikkatli olunması önerilir.

Dikkat edilmesi gereken maddeler arasında DEA ve TEA; parabenler, quaternium-15 ve imidazolidinil üre gibi bazı koruyucular; ayrıca mentol, tıbbi nane ve turunçgil katkıları bulunur.

Ultraviyole ışınlarına karşı koruma sağlayan, SPF 15 veya üzeri koruma faktörüne sahip ürünlerde titanyum dioksit ve çinko oksit gibi mineral filtrelere dayalı ürünler tercih edilir. Bunun nedeni, bazı kimyasal filtrelerin tahrişe yol açabilmesidir.

Mineral yağ, diğer adıyla parafin yağı içeren ürünlerde de dikkatli olunması önerilir.

Lanolin söz konusu olduğunda ham maddenin saflığına ve olası pestisit kalıntılarına dikkat etmek önemlidir. Bu kalıntılar arasında DDT, lindan ve diazinon sayılır.

Antibakteriyel sabunlar çocukların günlük cilt bakımı için genel olarak önerilmez.

Bebeğe uygun bakım ürünlerini kullanmaya devam etmek

Bebek bakım ürünleri satın alırken uygun üretim standartlarına uyan güvenilir üreticilerin kaliteli ürünlerini seçmek en iyisidir.

Ürünlerin içeriğini tanımak ve çocuğun cildinin hassasiyetine uygun olanları seçmek önemlidir.

Bir ürün çocuğun cildine uygunsa ve memnun edici sonuçlar veriyorsa sırf piyasaya daha çekici ambalajlı veya kokulu yeni bir ürün çıktı diye değiştirmek gerekmez.

Ebeveyn Merkezine dön